Advertisement
Neden Belgesel Yok
-
Türkiye’de belgesel denilince sabaha karşı RTÃœK dayatmasıyla gösterilen “kuÅŸların çiftleÅŸmesi üzerine” hazırlanmış yasak savma niteliÄŸinde yapımlar anlaşılıyor. Dünyanın en itibarlı televizyonları belgesele yaptıkları yatırımla varlıklarını kanıtlarken Türkiye televizyonları neden belgesele küs?
Belgesel konusunda dünyanın en mümbit topraklaÂrından biri sayılabilecek Türkiye’de yıllık belÂgesel üretiminin “hiç” denilebilecek düÂzeyde olması gerçekten içler acısı bir duÂrum…
Ekranda yerli dizinin, talk show’un, paparazzinin, haber bülteninin her çeÅŸidi denendiÄŸi halde belgesel göremiyoruz.
Ä°ngiliz televizyonları Ä°rlanda sorunu üzerine neredeyse her sezon bir belgesel yayımlar, bizÂde GüneydoÄŸu soruÂnu hakkında bir tek belgesel izlememiÅŸsinizdir. Ãœlkede yıllardır laiklik tartışılır ama laiklik üzerine bir belgesel yaÂpılmaz. AtaÂtürk üzerine hamaset ciltler doldurulur ama doÄŸru dürüst bir belgeseli yapılmamıştır.
Peki neden?
Neden belgeselin bu sefaleti?
Pekçok neden sayılabilir, ancak herhalde listenin en başına en temel olanını yazmak gerekir:
Belge yokluÄŸu…
Belgesel, adı üstünde belgeye daÂyalı bir yapımdır. Oysa Türkiye’de belgeye, bilgiye ulaÅŸmak için bir hayÂli fazla sayıda kapının ipini çekmek zorunda kalırsınız. Belgeler henüz yakılmamışlarsa, üzerine çifte kilit vurulmuÅŸ demirbaÅŸ kasalarının içinÂdedirler; ulaÅŸmak için 20 ayrı amirin imzası gerekir. UlaÅŸtığınızda da tasÂnif edilmemiÅŸ, düzensiz veya kullanıÂlamaz halde olduÄŸunu görürsünüz. Biz fotoÄŸraflarını bile doÄŸru dürüst sıralayamayan bir toplumuz; bu özelliÄŸimiz aynen yansımıştır devlet yönetimine de…
Bir baÅŸka handikap; belge yok ama tabu çoktur. Öyle istediÄŸiÂniz konuya giremezÂsiniz. Karşınıza bin-bir engel çıkar. DiÂyelim Kürt sorunuÂnu veya Ermeni meÂselesini iÅŸlemek isÂtediniz, konunun büÂtün taraflarıyla görüÂÅŸerek bir belgesel üretme ÅŸansınız yoktur.
Diyelim belgelere ulaÅŸtınız, tabuları da aÅŸtıÂnız, bu sefer de konuyla uÄŸraÅŸacak adam bulamazÂsınız. Eski Türkçe bilen, tozlu raflarda vakit harcaÂyabilecek, siyah-beyaz görüntülere göz nuru döÂkecek sabırlı ve titiz araÅŸÂtırmacıların nesli tükenÂmek üzeredir.
Hadi onu da buldunuz ve belgeseli hazırladınız diyelim, peki yayımlayacak kanalı nerede buÂlacaksınız? Yarışmalardan, spor magazinlerÂden, yerli dizilerden fırsat bulup yayımlanamaz ki… Ya da yayın için herkesin yattığı gece yarısı saatlerini bekÂler. Bir belgeselin bütçesi konusunda fikir vermek için söyleyeyim: Ä°ki yıl emekle hazırlanan bir belgeselin bütÂçesi Ä°bo’nun sohbet programının bütçesinin onda biriÂdir. Ä°ki yılınızı verip hazırlarsınız ve TV denilen canavar bir saatta tüketip “daha yok mu” der… Yoktur tabii… Daha doÄŸrusu vardır da iki yıl daha gerekir. Televizyon hemen, çok ve ucuza yapımlar ister. Oysa belgesel arisÂtokrattır; aceleyi sevmez, sabır ister, seyrek görünür: o yüzden de pek aranmaz.
Seyirci belgesel deyince sıkıcı siyah-beyaz görüntüÂleri anlar genellikle… Karşı kanalda canını sıkmayacak, onu düşünmeye zorlamayacak, eÄŸlendirici bir ÅŸeyler vardır mutlaka, oraya kaçar…
Bütün bu engellere raÄŸmen, okumayı sevmeyen, haÂfızasız toplumların son umududur belgesel… GeniÅŸ kitÂlelere tarihin, doÄŸanın, kültürün sesini duyurmanın en iyi yoludur. O yüzden bütün seyircileri, yapımcıları, TV yöneticilerini ve sponsorları can çekiÅŸen bu alana desÂtek olmaya çağırıyorum.
Belgelemezsek, kayboluruz.
Can Dündar
Yorum Yapın
Haziran 24th, 2009 at 04:25
Pretty good post. I just came across your blog and wanted to say
that I have really enjoyed reading your blog posts. Any way
I’ll be subscribing to your blog and I hope you write again soon!
Ocak 7th, 2010 at 12:41
son 2 senedir belgesellere oldukca ilgim oldu özelliklede uzay belgeselleri ben yurt disinda yasiyorum bizim ne devlet kanalinda nede özel kanallarda akilli mantikli birsey yok haberlere bakiyorum cinayet ölüm gasp trafik kazalari vs. dizilere bakliyorum amcasinin karisina abisin kocasina ayartmis abul sabuk filmler arkadas böyle rezillik olurmu bu aski memnu mudur nedir bu filme cocuklarin ve genclerin bakmasini dogru bulmuyorum adamlar ne belgeseller yapmislar insanin agzi acik kaliyo ama yabanci o filmlere yapacaginiz masrafi bu belgeseller icin tr düblaj yapin da vatandas bisey ögrensin avrupada encok porno sayfasina bakan ülke malesef türkiye iste ne oldugumuz ortada benim ricam bizleri eyiten ögreten bilgilendiren filmler yapin ne olursa olsun
Ocak 7th, 2010 at 20:03
Sayın selim Sercan yorumunuza katılmamak mümkün değil çok doğru bir yorum yapmışsınız. Bizde tv kanallarından medet beklemek yerine kendi imkanlarımıza internete üzerinde eğitici ve öğretici belgeselleri elimizden geldiğince bu sitede bir araya toplamaya çalışıyoruz.. Belgese TV olarak yayın hayatımıza sayın ziyaretçilerimizin de katkılarıyla devam edebildiğimiz sürece elimizden geleni yapıp belgesel kültürünü yaymaya çalışacağız..
Ocak 18th, 2010 at 20:18
işte size bir belgesel sitesi belgesel-olaylar.blogspot.com gelin görün belgeseli..
AÄŸustos 5th, 2010 at 12:00
bu belgesel konusunda yapılacak bi rşey yokmudur neden türk toplumuna diziler shovlar dayatılıyor birazda siyaset işi bence toplumu yönetmek daha kolay olur düşünmeyen toplumu nerde burjuvanın yaptığı saçmalıklar varsa onlar gösterilip özendiriliyor gençliğe televizyonu açtığımda belgesel arıyorum bulması zor tabii hep dizi hep reklam çoğu ntv de belgesel buluyorum Adamlar öyle güzel belgeseller çekmişler ki hayran kalıyorum özeniyorum ama gerçekten o belgeseller pahalıya mal oluyordur bizim bütçe askeriyeye daha çok ayrılıyor eğitime bütçe ayrılmıyor
uyu uyu yat uyu yat yat uyu uyu toplumu edilmiÅŸiz